Economische gevolgen van de klimaatopwarming in Europa

De nakende klimaattop in Kopenhagen is ongetwijfeld één van de belangrijkste bijeenkomsten van wereldleiders in 2009. Nu de wetenschappelijke bewijslast dat de aarde opwarmt door menselijke activiteit sterker en sterker wordt, verschuift de vraag naar wat de impact van deze opwarming precies zal zijn en hoe we dit kunnen tegengaan. Het zogenaamde PESETA project (Projection of Economic impacts of climate change in Sectors of the European union based on boTtom-up Analysis) van de Europese Commissie is een ambitieus onderzoek dat de gevolgen van de klimaatopwarming probeert te kwantificeren voor de EU. De resultaten zijn op 25 november gepubliceerd.

Landbouw

Een veranderend klimaat beïnvloedt de landbouwsector. Een misschien verrassende conclusie is dat de totale output eerder zou toenemen door de opwarming van de aarde, en wel met 15% in 2020. Vooral in Noord-Europa en Groot-Brittannië zouden de omstandigheden om landbouw te bedrijven sterk verbeteren. Een beperkte daling in Zuid-Europa, vooral door toegenomen droogte, compenseert dit niet. Enkel in een scenario van een opwarming van 5,4% zou de totale landbouw output in de Europese Unie afnemen, aldus het rapport.

Rivieroverstromingen

Als de temperatuur toeneemt, zullen intense regenbuien regelmatiger plaatsvinden en zullen rivieren vaker uit hun bedding treden. Dit effect is het meest uitgesproken in West-Europa en Groot-Brittannië, terwijl Noord-Europa net minder te maken zou hebben met rivieroverstromingen (door een korter sneeuwseizoen).

Zeeoverstromingen

Zoals welbekend, leidt een algemene stijging van de temperatuur tot het smelten van de ijskappen en dus tot een stijgend zeeniveau. Het aantal mensen dat in gebieden woont die bedreigd worden door overstromingen kan daardoor oplopen tot ettelijke miljoenen. De potentiële economische (en menselijke) schade is dus groot. Het bouwen van dijken en gelijkaardige maatregelen kan de economische en menselijke schade van een stijgend zeeniveau voor een groot stuk opvangen volgens het PESETA rapport.

Toerisme

Een beperkte toename van de temperatuur zou het toerisme in het merendeel van Europa stimuleren. Op langere termijn (2080) zou het toerisme zich verplaatsen vanuit het Middellandse zeegebied naar andere delen van de EU, met een licht positieve balans voor de toeristische sector als geheel.

Gezondheidsproblemen

In 2003 stierven er meer dan 10.000 Fransen, voornamelijk bejaarden, door de gevolgen van een veertien dagen durende hittegolf. Door de opwarming van de aarde zouden dergelijke gebeurtenissen zich vaker kunnen herhalen. Hier staat tegenover dat het aantal ‘koudegerelateerde sterftegevallen’ waarschijnlijk sterk zou afnemen. Opnieuw is de balans overwegend positief voor de noordelijke landen en negatief voor de Mediterrane.

Zwaarste impact buiten de EU

Een eerste vaststelling is dat de economische balans overwegend positief is voor de noordelijke landen en de zuidelijke landen de zwaarste impact dragen. De tweede vaststelling is dat de economische gevolgen van de klimaatopwarming binnen Europa al met al meevallen. Onderstaand diagram vat het totale welvaartsverlies samen in het meest pessimistische scenario; een opwarming met 5,4 graden Celsius tegen 2080. Voor de hele EU blijft het jaarlijkse welvaartsverlies beperkt tot minder dan 1%.

Impact op de welvaart (jaarlijks verlies aan economische groei)

impact

Bron: PESETA, 2009

De voornaamste reden om maatregelen te treffen omwille van de klimaatverandering ligt buiten Europa. In armere landen zal de klimaatopwarming immers veel zwaarder aankomen. Dit heeft verschillende redenen:

Minder aanpassingsmogelijkheden

De middelen van armere landen zijn veel beperkter, waardoor een aanpassing aan veranderende omstandigheden moeilijker wordt. Terwijl Nederland in staat is om extra dammen te bouwen, kan een land als Bangladesh dit veel minder. Een terugval van de landbouw output zal geen grootschalige honger tot gevolg hebben in Spanje, maar mogelijk wel in ontwikkelingslanden, waar een veel groter deel van de bevolking werkzaam is in de landbouwsector. Het dodental bij een orkaan ligt vrijwel altijd hoger in een land als Haïti dan in het zuidwesten van de Verenigde Staten, enzovoort.

Zwaardere impact

Los van het feit dat een schade van een miljard euro beter op te vangen valt voor West-Europa dan voor een Afrikaans land, zal de schade in absolute cijfers over het algemeen groter zijn in armere landen. Door de klimaatopwarming zou de voedselproductie in ontwikkelingslanden sterker afnemen dan de productie in westerse landen. Dit is de conclusie van een studie van het International Food Policy Research Institute (IFPRI) en die geldt voor alle bestudeerde mogelijke scenario’s. Ziektes als malaria of knokkelkoorts (dengue fever) zullen zich in de toekomst waarschijnlijk makkelijker en over grotere gebieden kunnen verspreiden in armere landen. Wetenschappers verwachten een toename van het aantal natuurrampen ten gevolge van de opwarming van de aarde. Opnieuw zijn het de tropische gebieden die waarschijnlijk het zwaarst getroffen worden.

Door dit alles is het niet verwonderlijk dat het verwachte dodental veel groter ligt in armere gebieden. Onderstaande grafiek, opgesteld door de Wereldgezondheidsorganisatie, vat samen welke regio’s in 2000 het zwaarst getroffen werden door de opwarming. De sterke correlatie tussen het BBP per capita en het aantal klimaatdoden is treffend. De verwachtingen voor 2050 zijn grotendeels gelijklopend. Als er geen actie ondernomen wordt, zullen de cijfers zeker een heel stuk hoger liggen...

Aantal sterfgevallen door klimaatverandering (per miljoen inwoners)

sterfgevallen

Bron: VKW Metena (www.metena.be)

Huisje

CO2 besparingssimulator
Bereken zelf je CO2-uitstoot en besparing
Poll
Passief bouwen of verbouwen
Ik zou dat zeker doen
Ik zou het overwegen
Niets voor mij
 
 
Disclaimer Contact Sitemap FR